Hàn trên cao là phương pháp hàn mà vị trí hàn nằm dưới mặt đất và cũng là phương pháp hàn khó nhất trong 4 tư thế hàn cơ bản.
Vì vũng nóng chảy nằm dưới mối hàn, nên trọng lực của kim loại nóng chảy của điện cực sẽ cản trở giọt nóng chảy dư thừa, và kim loại vũng nóng chảy cũng sẽ rơi xuống dưới trọng lực của chính nó. Trong quá trình hàn trên cao, mặt sau của mối hàn dễ bị lõm, và mối hàn phía trước xuất hiện cùng với mối hàn, khiến cho việc tạo thành mối hàn trở nên khó khăn.
Hàn trên cao là một trong những tư thế hàn khó vận hành nhất. Trong quá trình hàn, vũng hàn nằm phía trên hồ quang cháy, người thợ hàn có tầm nhìn kém khi hàn ở tư thế hướng lên trên, và cánh tay cầm cán hàn từ gần đến xa (thấp đến cao), làm tăng độ khó của thao tác.
Ngoài ra, chiều cao của người từ vật hàn phải vừa phải. Nếu chiều cao thấp, sẽ bất tiện khi quan sát vũng hàn. Nếu chiều cao cao, khi hàn, cánh tay sẽ phải giơ lên cao hơn, làm giảm độ ổn định và tăng cường độ lao động.
Trong quá trình hàn đáy, do trọng lực của giọt kim loại của điện cực, nó sẽ cản trở việc truyền giọt, và hiện tượng dính vào điện cực dễ xảy ra; và vũng nóng chảy được treo dưới mối hàn mà không có giá đỡ kim loại rắn, và kim loại nóng chảy chịu tác động của trọng lực. , dễ chảy xuống; vũng nóng chảy chỉ tồn tại bằng cách dựa vào sức căng bề mặt và lực thổi hồ quang của dung dịch kim loại. Nhiệt độ vũng nóng chảy càng cao, sức căng bề mặt càng thấp.
Do đó, hình dạng và kích thước của hồ nóng chảy không dễ kiểm soát, dễ xảy ra các khuyết tật như lẫn xỉ, thâm nhập không hoàn toàn, lõm đáy, nhô bề mặt, cắt lõm, khó tạo mối hàn. Do đó, khi vận hành, hãy sử dụng hàn hồ quang ngắn.
Trong hàn trên cao, đường kính điện cực và dòng điện hàn phải được lựa chọn chính xác, đường kính điện cực không được vượt quá 4mm; dòng điện hàn nhỏ hơn 15%-20% so với dòng điện hàn phẳng.
Đường kính điện cực càng lớn thì việc truyền giọt của điện cực càng khó; nếu dòng điện hàn lớn, nhiệt độ của vũng nóng chảy sẽ cao, thể tích sẽ tăng lên và tính lưu động của kim loại nóng chảy sẽ tăng lên, điều này sẽ dễ khiến kim loại trong vũng nóng chảy nhỏ giọt xuống, làm cho lớp dưới cùng của lỗ nóng chảy lớn, mối hàn lõm, và lớp bề mặt lấp đầy và phủ lồi; nếu dòng điện hàn quá nhỏ, gốc sẽ không dễ xuyên qua, dẫn đến các khuyết tật như lẫn xỉ và hình thành mối hàn kém.
Kỹ năng vận hành hàn trên cao
01 Khi hàn trên cao, phải chú ý duy trì tư thế vận hành đúng. Điểm hàn không được ở ngay phía trên người mà phải hướng lên trên và về phía trước, đường hàn phải nghiêng về phía bên phải của người vận hành. Phương pháp giữ điện cực của hàn trên cao giống như phương pháp hàn đứng.
02 Sử dụng điện cực đường kính nhỏ và hàn dòng điện thấp. Nhìn chung, dòng điện hàn của hàn trên cao nằm giữa dòng điện hàn phẳng và dòng điện hàn đứng.
03 Sử dụng hàn hồ quang ngắn để tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền giọt.
04Duy trì góc thích hợp của điện cực và cách vận chuyển điện cực đúng cách, như thể hiện trong hình bên dưới
Đối với hàn đỉnh đầu không có rãnh, nên sử dụng đường thẳng khi khe hở nhỏ và nên sử dụng đường thẳng qua lại khi khe hở lớn. Khi sử dụng hàn nhiều lớp để hàn đỉnh đầu có rãnh hở, lớp hàn đầu tiên áp dụng phương pháp vận chuyển tuyến tính hoặc tuyến tính theo kích thước của khe hở rãnh. Các lớp còn lại theo kiểu lưỡi liềm hoặc ngoằn ngoèo. Hàn nhiều lớp nhiều lần nên được thực hiện theo đường thẳng.
Đối với mối hàn chữ T có kích thước chân hàn nhỏ hơn, áp dụng hàn một lớp và phương pháp vận chuyển đường thẳng. Khi kích thước góc lớn, sử dụng hàn nhiều lớp hoặc hàn nhiều lớp nhiều lần. Lớp đầu tiên nên sử dụng vận chuyển đường thẳng và các lớp khác có thể áp dụng vận chuyển vòng xiên hoặc vận chuyển tam giác.
05 Khi nhiệt độ của hồ nóng chảy quá cao, có thể nâng nhẹ hồ quang để hạ nhiệt độ của hồ nóng chảy xuống một chút.
06 Khi sử dụng vòng tròn xiên, đầu điện cực phải được hướng có ý thức vào tấm trên trước, để giọt nóng chảy đầu tiên hòa vào tấm trên. Có thể đạt được sự hòa trộn đồng đều nhiều lần.
07Khi vận chuyển thanh theo đường thẳng, cần duy trì hồ quang ngắn 0,5~1mm. Không kéo đầu điện cực trên đường hàn để tránh đường hàn hẹp và lồi.
08 Giữ góc điện cực chính xác và tốc độ hàn đồng đều, giữ hồ quang ngắn và tốc độ đưa que hàn hướng lên phải phù hợp với tốc độ cháy của điện cực.
09 Tốt nhất là khi bề mặt của vũng hàn nóng chảy nhìn thấy trong quá trình hàn phẳng hoặc hơi lõm. Khi nhiệt độ cao, bề mặt của vũng hàn nóng chảy sẽ phồng lên hoặc nhô ra. Trong trường hợp nghiêm trọng, các tia hàn sẽ xuất hiện. Giải pháp là tăng tốc về phía trước. Tốc độ vung và thời gian dừng ở cả hai bên được rút ngắn và dòng điện hàn được giảm nếu cần thiết.
10 Trong quá trình hàn nhiều lần, ngoài việc cẩn thận làm sạch xỉ ở đáy, không được làm sạch xỉ trên bề mặt nắp. Tâm điện cực của lần hàn tiếp theo hướng vào mép 1/3 hoặc 1/2 mối hàn trước đó.
11 Trong quá trình gia nhiệt trước khi hàn khởi động và kết nối liên tục, xỉ dễ trộn lẫn với kim loại nóng chảy. Lúc này, góc giữa điện cực và tấm trên phải được giảm xuống để tăng lực thổi hồ quang, và hồ quang không được dập tắt. Nếu điểm bắt đầu mối hàn quá cao hoặc có tia lửa hàn, phải cắt bằng hồ quang.
